sprinkhanen in Rotterdam
Nieuwe Rotterdamse Sprinkhanenatlas
bSR werkt momenteel aan een atlas van de Rotterdamse sprinkhanen. Via onderstaande link is een pdf-bestand te downloaden met voorlopige verspreidingskaarten van de Rotterdamse soorten. De kaarten geven de presentie weer per kilometerhok over de periode 2000-2011. De verspreiding is gebaseerd op eigen waarnemingen van bSR, aangevuld met gegevens afkomstig van www.bsr.waarneming.nl en EIS Nederland. We zijn erg geïnteresseerd in waarnemingen uit zogenaamde "witte hokken" op de kaarten, dus kilometerhokken waar een soort (nog) niet is waargenomen. Aanvullende waarnemingen kunnen via www.bsr.waarneming.nl of rechtstreeks aan bSR worden doorgegeven.
Verspreidingskaarten sprinkhanen Rotterdam 2000-2011 (versie 25-07-2011)

Meer lezen over de Rotterdamse sprinkhanen
Brekelmans, F.L.A. 2003. Sprinkhanen en krekels in Rotterdam. Natuurlijk Rotterdam 4(3): 4-5.
Brekelmans, F.L.A. & M.M.E. Backerra. 2004. Voorlopige atlas dagvlinders, libellen en sprinkhanen Rotterdam. bSR rapport 35. bureau Stadsnatuur Rotterdam, Rotterdam.
Grutters, M.A.J. 2009. De Greppelsprinkhaan in Rotterdam. Natuurlijk Rotterdam 10(1): 5-6.
Grutters, M.A.J. 2009. Zuidelijke sprinkhanen rukken op. Straatgras 21 (4): 68-69. Natuurhistorisch Museum Rotterdam, Rotterdam.
Grutters, M.A.J. 2010. Kiezelsprinkhaan in Rotterdam. Straatgras 22 (4): 83. Natuurhistorisch Museum Rotterdam, Rotterdam.

Landelijk project Sprinkhanenatlas
Ook landelijk wordt gewerkt aan een geactualiseerd beeld van de verspreiding van sprinkhanen. Samen met waarneming.nl is een project opgestart om oude verspreidingsgegevens te actualiseren en om nog slecht onderzochte kilometerhokken beter in beeld te krijgen. Via de projectpagina is de actuele verspreiding van alle soorten te te zien. Waarnemingen die via www.waarneming.nl worden doorgegeven worden ook gebruikt voor de Rotterdamse atlas.

Nieuws over sprinkhanen
Gouden sprinkhaan in Hoek van Holland gevonden.
Sprinkhanen breken records in 2011.

Gouden sprinkhaan gevonden in Hoek van Holland!
Op 2 juni heeft een waarnemer bij Hoek van Holland Berghaven 2 exemplaren van de Gouden sprinkhaan (Chrysochraon dispar) aangetroffen. Deze sprinkhaan was tot dusver niet in Rotterdam aangetroffen. Deze soort komt met name voor in de Weerribben, het rivierengebied van Gelderland en het zuidenlijk Limburg. Recent zijn hier vindplaatsen in Noord-Brabant en het rivierengebied bij gekomen. Gouden sprinkhanen worden doorgaans gevonden in vochtige, al dan niet ruige graslanden. In Zuid-Duitsland worden ze ook in drogere biotopen gevonden. Gezien de recente uitbreiding is het goed mogelijk dat de soort op meer plekken in Rotterdam voorkomt.

Sprinkhanen breken records in 2011
(Bericht tevens uitgegeven op donderdag 30 juni 2011 via Natuurbericht)
De beste tijd om sprinkhanen te onderzoeken is van half juni tot eind september. De meeste dieren zijn dan volwassen; ze vallen op doordat ze geluid maken. Door het extreem droge en warme weer in het voorjaar hebben de jonkies zich echter dit jaar zeer snel ontwikkeld.
Eind mei werden al duinsabelsprinkhanen, locomotiefjes en snortikkers gehoord en begin juni lieten de eerste grote groene sabelsprinkhanen, steppesprinkhanen en wrattenbijters zich horen. Voor bijvoorbeeld het locomotiefje was dit tien dagen eerder dan de allervroegste waarneming ooit. Van de zeldzame steppesprinkhaan was de vroegste waarneming zelfs 10 juli, meer dan een maand later.
De meeste soorten sprinkhanen overwinteren als ei. De vrouwtjes sterven nadat ze in de zomer eitjes gelegd hebben. De eieren gaan in rust en kunnen, afhankelijk van de soort en de omstandigheden, tot enkele jaren in de bodem verblijven. In het voorjaar komen de jonkies uit het ei. Deze lijken al erg op volwassen dieren, maar de vleugels zijn nog niet ontwikkeld. Na elke vervelling groeien de vleugels een stukje en na de laatste vervelling zijn ze volgroeid. Dan pas zijn de mannetjes in staat om geluid te gaan maken.
De effecten van klimaatverandering op de fauna zijn bij sprinkhanen goed zichtbaar. Het zijn extreem warmteminnende dieren en richting Zuid-Europa neemt het aantal soorten dan ook sterk toe. Nederland heeft 47 soorten, Duitsland 90, Frankrijk 200 en Italië 335. Door het warmere weer ontwikkelen sprinkhanen zich niet alleen sneller, maar rukken zuidelijke soorten ook op naar het noorden. De afgelopen 25 jaar zijn maar liefst vijf zuidelijke soorten voor het eerst in ons land aangetroffen.
EIS-Nederland is 2011 een nieuw atlasproject gestart om het voorkomen van de sprinkhanen in Nederland in kaart te brengen. Zie de projectpagina op waarneming.nl.
(Tekst: Roy Kleukers, Wim Bakker & Ed Colijn)